Kiedy może być wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego

Czy skargę zawsze musi sporządzić adwokat lub radca prawny? Jakie braki decydują o odrzuceniu skargi? Na jakich podstawach można oprzeć skargę kasacyjną?

Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym wnoszona do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi zwyczajny środek odwoławczy przysługujący od orzeczenia wydanego przez sąd I instancji, tj. zaskarżony może być każdy wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego, czyli zarówno wyrok uwzględniający skargę, jak i ją oddalający. Zaskarżeniu podlegają też postanowienia kończące postępowanie w sprawie, czyli takie, których wydanie zamyka drogę do wydania w sprawie wyroku. Do postanowień tych należą m. in. postanowienie o odrzuceniu skargi i o umorzeniu postępowania. Ponieważ skarga kasacyjna do NSA przysługuje, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, nie jest możliwe zaskarżenie skargą kasacyjną postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, gdyż, zgodnie z art. 194 par. 1 pkt 7 ustawy ? Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: ustawa), wnoszony jest od niego środek odwoławczy w postaci zażalenia.

Kolejną przesłanką jest złożenie skargi kasacyjnej przez osobę do tego legitymowaną. Na mocy art. 173 par. 2 może ją wnieść strona, prokurator lub rzecznik praw obywatelskich. Nadto sporządzenie skargi kasacyjnej objęte jest przymusem adwokacko-radcowskim, czyli musi być sporządzona przez osobę do tego uprawnioną, tj. adwokata lub radcę prawnego. Przewidziane są jednak pewne wyjątki. Na mocy art. 175 par. 2 skargę kasacyjną może sporządzić sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem. Ponadto zgodnie z art. 175 par. 3 ustawy, skarga kasacyjna może być sporządzona przez doradcę podatkowego ? w sprawach obowiązków podatkowych oraz przez rzecznika patentowego ? w sprawach własności przemysłowej.

Po przedstawieniu przez wojewódzki sąd administracyjny akt sprawy ze skargą kasacyjną przewodniczący wydziału NSA dokonuje wstępnego badania, czy spełnione zostały warunki formalne, a następnie wydaje stosowne zarządzenia co do dalszego postępowania. W tym zakresie rozstrzygnięcie NSA zależeć będzie od tego, czy skarga kasacyjna zawiera wady nieusuwalne czy też usuwalne. Sąd ten wyda postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jeśli została ona wniesiona z uchybieniem terminowi lub jest z innych przyczyn niedopuszczalna. Jeśli natomiast skarga kasacyjna zawiera braki uniemożliwiające nadanie jej dalszego, prawidłowego biegu, winna zostać przekazana do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w celu wezwania wnoszącego skargę kasacyjną o uzupełnienie tych braków i ewentualnego odrzucenia skargi kasacyjnej, jeśli dostrzeżone braki nie zostałyby usunięte w wyznaczonym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem właściwy do wydania zarządzenia wzywającego wnoszącego skargę kasacyjną o uzupełnienie jej braków formalnych czy fiskalnych. Warto w tym miejscu przywołać najnowszą uchwałę NSA z 8 grudnia 2009 r. (sygn. II GPS 5/09) stanowiącą, iż jeżeli wojewódzki sąd administracyjny rozpoznał skargę, która była niedopuszczalna, Naczelny Sąd Administracyjny powinien z urzędu uchylić to orzeczenie i odrzucić skargę niezależnie od zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna powinna być oparta na jednej z dwóch podstaw kasacyjnych, którymi są naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie rozumianą jako mylne zrozumienie przez sąd normy prawnej wypływającej z przepisu prawa materialnego, lub dokonanie błędnej subsumpcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co oznacza, że strona powinna wykazać, że przy braku wskazanego w podstawie kasacyjnej naruszenia przepisu postępowania istniała potencjalna możliwość odmiennego wyniku sprawy. Skarżący może wykazywać błędy tego sądu tylko w granicach określonych w ustawie podstaw kasacyjnych, gdyż NSA przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej jest związany jej granicami, co oznacza, że przedmiotem kontroli NSA mogą być tylko te uchybienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które skarżący zawarł w skardze kasacyjne jako jej podstawy. Wyjątek od tej zasady ustanowiony został tylko w przypadku nieważności postępowania (katalog przypadków nieważności zawiera art. 183 par. 2 ustawy), którą Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest brać pod uwagę z urzędu.

http://edgp.gazetaprawna.pl/index.php?act=mprasa&sub=article&id=277487